reBOOT

Concerts, Screenings, Broadcasts, Performances, Projects & Research, Art & Media Lab reBOOT @ KUNST NRW.NL, Motor Boat Carolina, The Rhine, Cologne~Amsterdam, 8-15 October 1999

Kunst
NRW.NL

KUNST NRW.NL is het officiële culturele samenwerkingsproject van Noordrijn-Westfalen en Nederland.

Dit samenwerkingsproject onderstreept de nauwe banden tussen beide landen en benadrukt het grote belang dat deze samenwerking vandaag de dag al heeft en dat zij in de context van de toekomstige verdere Europese integratie steeds groter zal worden.

Zowel op cultureel gebied als op het terrein van media en nieuwe media vervullen zowel Nederland als Noordrijn-Westfalen in vele opzichten een leidende rol in Europa. Met name in deze twee landen wordt getracht een verband te leggen tussen de ontwikkeling van de nieuwe media als zodanig en de maatschappelijke en culturele impact ervan, dat verder reikt dan de economische en technologische betekenis ervan. Beide landen beschikken bovendien over een rijke culturele traditie en geschiedenis, evenals een zeer levendig en uiterst divers hedendaags cultureel leven. Het is vooral deze diversiteit die het nieuwe-mediaprogramma vormgeeft.

Kunst NRW/NL heeft de afdeling Hybrid Space van de Academie voor Mediakunst in Keulen uitgenodigd om vier clubs in Noordrijn-Westfalen en Nederland te programmeren en telematisch met elkaar te verbinden. Prof. Frans Vogelaar, hoofd van de afdeling Hybrid Space van de Academie voor Mediakunst in Keulen, ontwikkelde het concept van een ‘floating media lab’, dat de fysieke en digitale ruimte met elkaar verbindt.

reBOOT

In oktober en november 1999 was Nederland gastheer van een cultureel uitwisselings- en samenwerkingsproject met Noordrijn-Westfalen onder de naam „Kunst NRW.NL”. In het kader van dit programma werd een reeks culturele en kunstprojecten op het gebied van nieuwe media gerealiseerd. Deze projecten kwamen tot stand dankzij een unieke samenwerking tussen kunstenaars, instellingen en culturele initiatieven uit beide landen.

De reeks projecten werd gecoördineerd door Eric Kluitenberg van De Balie, Centrum voor Cultuur en Politiek (Amsterdam), en Prof. Frans Vogelaar van de afdeling Hybrid Space van de Academie voor Mediakunst in Keulen, met V2_Organization (Rotterdam) en Montevideo TBA (Amsterdam) als belangrijkste partnerorganisaties.

Op uitnodiging van het Kunst NRW/NL-programma om vier clubs in Noordrijn-Westfalen en Nederland telematisch met elkaar te verbinden, ontwikkelde de afdeling Hybrid Space van de Academie voor Mediakunst in Keulen het concept van een ‘floating media lab’, dat fysieke en digitale ruimte met elkaar verbindt.

Als archetypisch symbool van de verbinding en de vloeiende overgangen tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen biedt de Rijn via dit gezamenlijke project nieuwe mogelijkheden voor netwerken tussen beide landen.

Uit het gezamenlijke experimentele werk ontstaat een nieuwe hybride (media- en fysieke) ruimte, die niet alleen aan specifieke locaties gebonden is, maar ook voortkomt uit de verbinding daartussen. Traditionele trans-lokale fysieke netwerken (de Rijn) worden verbonden met de nieuwe mondiale medianetwerken (internet). reBOOT heeft een platform geopend voor de uitwisseling van standpunten en perspectieven, het voortdurend verschuiven van grenzen tussen de domeinen kunst, media en muziek en hun verband met thema’s als politiek, economie en stedenbouw.

Een feestboot, omgebouwd tot een drijvend medialaboratorium en presentatieruimte, vaart in de week van 8 tot en met 15 oktober de Rijn af, het archetypische symbool van de verbinding tussen Noordrijn-Westfalen en Nederland. Tijdens de reis worden er non-stop liveprogramma’s via het internet uitgezonden, gerealiseerd door kunstenaars, muzikanten en mediacollectieven uit beide landen. Terwijl de boot de rivier afvaart, zal hij in verschillende steden langs de Rijn aanmeren voor speciale optredens, evenementen en kunstprojecten ter plaatse.

Op vrijdag 15 oktober wordt de reBOOT-reis afgesloten met een grootschalig telematisch clubevenement.
Clubruimtes in Amsterdam, Düsseldorf, Rotterdam en Keulen worden met elkaar en met de boot verbonden. Daarbij wordt gebruikgemaakt van een scala aan nieuwe mediatechnologieën.

Naast dit eendaagse telematische clubevenement zijn er gedurende de hele week internationaal oproepen gedaan voor deelname op afstand, live jammen en uitwisseling van geluid en muziek. Door de realtime bijdragen vanuit al deze verschillende locaties ontstaat een nieuw soort audiovisuele ruimte, een hybride van reële en mediaruimtes.

In het geval van het clubevenement ontstaat er een nieuwe sfeer voor dans en technocultuur, die niet langer aan één specifieke locatie gebonden is, maar juist voortkomt uit de onderlinge verbinding van al deze ruimtes.

Het reBOOT-project wordt voorbereid door een groep kunstenaars van de Academie voor Mediakunst in Keulen (prof. Frans Vogelaar, afdeling Hybrid Space/Mediale Raumgestaltung), in samenwerking met De Balie (Amsterdam) en met lokale ondersteuning van de Rietveld Academie (Amsterdam) en de Academie voor Beeldende Kunsten in Arnhem.

reBOOT-kunstenaressen/kunstenaars:

Yariv Alterfin/ Bettina Bachem/ Oskar van der Belt/ Dave Benett/ Christin Bolewski/ Persijn Broerse/ Nathalie Bruys/ Patrice Cros/ Nicolas Desponds/ Michel van Duyvenbode/ Eins & Eins/ Arthur Elzenaar/ flussux/ Nanna van Heest/ Dirk Holzberg/ Frank Horlitz/ Timothy Ingen-Housz/ Adam Hyde/ Isabelle Jenniches/ Gideon Kiers (D.U.M.B.)/ Joey Kops/ Chris Krönke/ Katrin Lehmann/ Martina Loepfe/ Arne Ludwig/ Marc Rene Matter/ Mauzz/ Andreas Menn/ Gels Middendorf/ Edward Milhuisen/ Myriel Milicevic/ Merel Mirage/ Jürgen Moritz/ Heike Mutter/ Alina Paluch/ Peter Pedaci/ Holger Reckter/ REWIND/ Remko Scha/ Simonex/ Ivar Smedstad/ Fabian Stärk/ Stephanie Thiersch/ Toek (DFM)/ Silke Wawro / Jost Wischnewski / Agnes Meyer-Brandis / Gregor Russ

Boot

Art
&
Media
Lab

reBOOT is een kunst- en medialab aan boord van de M.S. Carolina, die op 8 oktober 1999 vanuit Keulen vertrok en stroomafwaarts naar Amsterdam voer, waar het schip op 15 oktober 1999 aankwam voor het slotfeest.

Kunstenaars, ontwerpers, dansers, architecten en stedenbouwkundigen, theoretici, muzikanten en mediacollectieven realiseerden projecten die zich bezighielden met de rivier, plaatsen en het daarmee samenhangende idee van het hybride, het digitale en het fysieke, waarbij op verschillende niveaus netwerken werden gevormd.

reBOOT meerde aan in Düsseldorf, Duisburg, Emmerich, Arnhem en Rotterdam. Bij deze tussenstops was het kunst- en medialab open voor het publiek. In samenwerking met lokale kunstenaars, dj’s en deskundigen vonden er voorstellingen, concerten, rondleidingen en lezingen plaats. Tijdens de reis zond reBOOT via streaming video een liveprogramma uit op internet.

Program

Vrijdag, 8 Oktober 1999, Keulen
20.00 Parcours performance bij de tentoonstelling, Deutzer Brücke
22.00 Opening party bij “Weberschiffanleger” Leystapel, Schokoladenmuseum, Rheinkilometer 687
22.00 Andreas Menn: Zwei Objekte/Zwei Subjekte, mobile video-helmets
23.00 Triple r, Anima, Boris Bontempi: party
20.30 Dave Bennett: concert
21.30 Movement Jockeys

Zaterdag, 9 Oktober 1999, Düsseldorf
13.00 Vertrek Cologne
15.30 Michal Hirsch: No Place – No Time, dance performance
17.00 Aankomst Düsseldorf, aanlegplaats Rheinterasse/Hofgartenufer, Rheinkilometer 745,5, Steiger Düsseldorf 2
17.30 Alina Paluch, Bettina Bachem, Jörg Külzhammer: diving event
18.00 Stephanie Thiersch, Uta Sander & Dave Bennet, process choreography
19.00 Jost Wischnewski, Gregor Russ, Parkhaus: receptie
21.30 Ego Digits, Antonelli Electr. Live, Triple r, Strobocop, Anima, 1&1: party

Zondag, 10 Oktober 1999, Duisburg
11.00 Vertrek Düsseldorf
14.00 Boris Sieverts, guided tour: Kupferhütte
14.30 Aankomst Duisburg, Innenhafen, in front of Stadtmuseum, Rheinkilometer 777
16.30 Andreas Menn: Zwei Objekte/zwei Subjekte, mobile video-helmets
16.30 Harry Flöter: Controlled Demolition, film
17.30 University of Duisburg: Art in the Internet, research project
18.30 Uta Sander, Dave Bennet & Axelle Sengissen: process choreography
21.00 Tomek Rejs: film projection
22.00 Josef Suchy: concert
22.45 Kunsthochschule für Medien Köln: Animation films
23.15 Computer Jockeys

Maandag, 11 Oktober 1999, Emmerich
10.30 Boris Sieverts: guided tour
15.00 Vertrek Duisburg, Inner harbour
19.30 Aankomst  in Emmerich, Rheinpromenade, Rheinkilometer 852
20.00 Stephanie Thiersch, Uta Sander & Dave Bennet, process choreography
20.30 Jürgen Moritz: Reading
21.00 Marc Rene Matter & Corinne Gerber: Labiles System Liebe, reading
21.30 Josef Suchi & 1&1: concert

Dinsdag, 12 Oktober 1999, Arnheim/Arnhem
9.30 Die Entwicklung der Rheinschiffahrt at the Rheinmuseum Emmerich: exhibition
12.00 Vertrek Emmerich
12.00 Christine Meierhofer: Vergessen, reading
14.00 Aankomst Arnheim, Rijnkade, Arnhem
15.00 Kunstakademie, Arnhem: receptie & screening media art, one minute videos, NL Art Academies & KHM
18.30 Stephanie Thiersch, Uta Sander & Dave Bennet: process choreography
22.00 Brüsseler Platz 10a: music concert

Woensdag, 13 Oktober 1999, Rotterdam
7.00 Vertrek Arnheim
12.00 1&1 concert
13:00 Aankomst  Rotterdam, Wilhelminarkade, tegenover het Café Rotterdam
17.00 Wolf Dieter Ernst: Media Activism 70, reading
18.00 Stephanie Thiersch, Uta Sander and Dave Bennet: process choreography
21.00 Flussux: concert
22.00 DJs, Xchange & Ozone Radio Riga: concert
23.00 Rotterdam: harbour tour

Donderdag, 14 Oktober 1999
Amsterdam
7.00 Vertrek Rotterdam
11.30 Jürgen Moritz: Unterschiedlich Sprechen, reading
14.00 Roemer van Toorn: The second modernity, reading
16.00 Aankomst Amsterdam, Oostelijke Handelskade, bij het nieuwe Amsterdam Passengers Terminal
17.00 Stephanie Thiersch, Uta Sander & Dave Bennet: process choreography
21.00 Nosferatu & Dj Fidel: Rewind, film
22.00 Institut für Feinmotorik: concert
23.00 Feinmotorische DJs

Vrijdag, 15 Oktober 1999, Amsterdam
20.00 reBOOT: NDSM-shipyard, Barbecue
22.00 reBOOT: NDSM-shipyard,  final nervous breakdown party
23.00 reBOOT: NDSM-shipyard,  1&1 concert

Vrijdag 8 Oktober 1999 – Vrijdag 15 October 1999
Dirk Holzberg: objective linx, on/offloading of the fisching.net
Josef Skil: recording/reproducing the boats sounds & broadcasting a live_mix_audiostream with all kind of sounds/images/div.libs live/pre_recorded/boat.
Huge Harry, Arthur Elsenaar & Remko Scha: Radio for Everyone; a Computer’s Reflections on the Future of Broadcasting
Stefan Kunzmann & Isabelle Jenniches: Whirligig: downstream & ashore small-scale narrow-cast performances for rhineboat and passengers, riverbanks and public
Ray & Bob: giving their present to the town
Peter Pedaci: traceroute_internet currents

Heike
Mutter

21 Hier zijn. Nu hier zijn. Een plek aanwijzen. Een plek aanwijzen. Een plek in het geheugen bewaren. Een spoor achterlaten.59 Daar

86 De ark, het vlot, het schip. Drijvende gebouwen. De reizende tempels van de Indianen, de rondtrekkende huizen van de Mongolen, de woningen van de zigeuners zijn vroege voorlopers van de zwevende, vliegende architectuur van het elektronische tijdperk, de vliegtuigen, raketten, ruimtestations.

10 Nergens zijn, plaatsloos, verloren. Het verbergen, verhullen van vaste plaatsen, het afschaffen van plaatsen en op reis gaan. Utopia betekent U-topos, geen plaats, nergens.

15 Paden, wegen, rivieren Rechtdoor, rond naar rechts, rond naar links. Terwijl plaatsen “gestolde toestanden” laten zien, laten paden virtuele processen zien. Tijd wordt in de ruimte weergegeven als een voor – na fenomeen. Paden bevatten bewegingspatronen die protensie en retentie opbouwen in de bewegende persoon, d.w.z. anticipatie en retrospectie, verwachting en herinnering.

13 Wegwijzers. Net als een berg of een boom in het landschap kan een gebouwd ding de weg wijzen. Om de oriëntatie te vergemakkelijken, om een referentiepunt te zijn voor onze dagelijkse handelingen, een symbool in onze ruimtelijke verbeelding, om ons geheugen vast te zetten.

2 Ergens buiten de ruimte. In cyberspace is oriëntatie gefixeerd op instrumenten, d.w.z. op schalen van displays, niet langer op concrete dingen en plaatsen. Waar zijn de referentiepunten van de beschikbare tekens? De handelingsrituelen van de piloten onttrekken zich steeds meer aan de overeenkomstige zin van het lichaam. Het ruimteschip wordt voornamelijk bepaald door het netwerk van zenden en ontvangen van gegevens. Deze tekens zijn nu de werkelijke, de primaire waarnemingswereld.

1 Rampen het ongeluk, de vliegtuigcrash, de zeppelinbrand, het zinken van de Titanic, het opbranden van de bemande ruimteraket. De krachtigste industriële apparaten kunnen tot de meest verschrikkelijke catastrofes leiden als ze niet zorgvuldig gecontroleerd worden. De massa’s die ze in beweging zetten, hun snelheid, al hun kracht, hebben het meest verschrikkelijke vernietigende effect als ze plotseling worden gestopt of van hun doel worden afgeleid.
© Heike Mutter

Video

Interview

Roemer van Toorn

Ik weet niet precies waar het allemaal om draait.

Ik denk dat het idee in de eerste plaats is om met een boot langs verschillende plaatsen te reizen, aan land te gaan, mensen op diverse locaties te ontmoeten, te zien wat die mensen doen, het gewone leven – noem het de alledaagse gemeenschap – maar ook de specialisten.

De mensen op de boot hebben een soort eigen wereld waarin je werkt, waarin je slaapt, waarin je allerlei projecten uitvoert; er is ook een groot potentieel van verschillende omgevingen en het benutten van het potentieel om verschillend te zijn en toch op de een of andere manier opgesloten te zitten in één enorme vorm.

En dat creëert een soort energie die je echt, echt goed kunt gebruiken.

Het is dus een soort ‘comatoestand’, zoals mijn lezing heet; het is een tijd van overgang waarin je voortdurend in beweging bent en voortdurend ideeën uitwisselt, en tegelijkertijd elkaar dwingt om op één punt samen te zijn, en dat punt reist vervolgens over het water naar verschillende plaatsen.

Dus in die zin is de boot, die metafoor van de boot: gesloten, maar toch open, nog steeds op weg naar verschillende plaatsen, verschillende culturen,En dan is hij verbonden met het vasteland, met verschillende plaatsen, dus het is een soort acupunctuureffect dat uitgaat van de boot.Ik vind dat een heel goed concept, dat me deed denken aan de moderne beweging die op een oceaanschip op de Middellandse Zee hun congres hield, CIAM heette het, nummer 1.

1  Het legendarische vierde congres van de Internationale Congressen voor Moderne Architectuur (CIAM IV) vond plaats in juli en augustus 1933. Toonaangevende moderne architecten – waaronder Le Corbusier – kwamen aan boord van het Griekse passagiersschip Patris II bijeen voor een cruise van Marseille naar Athene en terug.

Hybrid
Space

Idensity®

Hybrid
Location

In 1999 organiseerden wij, De Balie centrum voor cultuur en politiek in Amsterdam en de Academie voor Mediakunst Keulen, een interessant experiment dat heel bewust de relatie van de fysieke openbare ruimte onderzocht, in een tijdelijke setting en waar mogelijk in real-time verbonden met de ‘plaatsloze’ elektronische mediaruimte. Het project genaamd reBOOT – een experiment met drijvende mediakunst, bracht ongeveer 50 kunstenaars (Duits en Nederlands) voor een week samen op een grote partyboot, die werd omgetoverd tot een drijvend medialaboratorium en presentatie- en performanceruimte. De boot voer tussen Keulen en Rotterdam en Amsterdam, en meerde aan in de steden Düsseldorf, Duisburg, Emmerich,. Arnhem en Rotterdam (allemaal aan de Rijn) en eindigde uiteindelijk in Amsterdam.

De interessante ervaring was allereerst de fixiteit van de medialocatie van het project, een website met een vaste URL, enkele livestreams met geluids- en videomateriaal en tv-uitzendingen op voornamelijk de Amsterdamse kabeltelevisie. Gedurende de week werd zoveel mogelijk materiaal vrijgegeven via deze vaste mediakanalen. De permanent veranderende positie van de boot en de artistieke experimenten die aan boord werden uitgevoerd in relatie tot het veranderende decor en de context van de boot stonden in schril contrast met de vaste medialocatie. Plotseling leek de medialocatie veel meer een stabiel punt, een ‘plaats’, een referentiepunt, dan de fysieke ruimte.

Het laat ons kennismaken met een omkering van perceptie die de komende jaren steeds sterker zal worden nu we op de drempel staan van de brede toepassing van een nieuwe generatie draadloze media. Onze fysieke locatie zal steeds meer vergankelijk en vloeibaar worden, terwijl onze medialocatie steeds vaster wordt. Er lijkt een dwingende behoefte te zijn om altijd verbonden te zijn, om een vaste en voortdurend toegankelijke medialocatie te hebben, terwijl er tegelijkertijd een groeiende angst en verlangen is naar controle over de nieuwe vloeibaarheid van de fysieke locatie. Naarmate draadloze en mobiele media geavanceerder worden, vergroten ze het potentieel voor fysieke mobiliteit (omdat je nu overal bereikbaar bent en overal kunt werken), maar dit mechanisme vergroot alleen maar de angst over het verlies van grip op de verblijfplaats van de “ander”. Vandaag de dag wordt dit al geïllustreerd door de voortdurende vraag van gebruikers van mobiele telefoons “Waar ben je?” aan de persoon aan de andere kant van de lijn.

Fragment uit het essay Constructing the Digital Commons, Eric Kluitenberg @ tactical media files, Amsterdam, 1 maart 2003